In de Hanzewijk in Kampen bouwen we in opdracht van deltaWonen een circulair appartementengebouw, bestaande uit 63 sociale huurappartementen. Het duurzaamheidsgehalte van dit bijzondere ModuFair project is zo hoog dat het in 2022 is bekroond met een Circular Award. Want niet alleen wordt bij de bouw gebruik gemaakt van duurzame materialen, dit gebouw is zo ontworpen dat het remontabel is en in de toekomst hergebruikt kan worden. Nieuwsgierig naar wat dat betekent voor de bouw, spraken we hierover met projectleider Maarten Altena van Janssen de Jong Bouw Oost.

Hoe loopt het op de bouw Maarten?
“De bouw is aardig op stoom! Begin juni zijn we gestart met de fundering en nog voor de kerstvakantie verwachten we de ruwbouw van de 63 appartementen af te kunnen ronden. We hebben het plan opgedeeld in vier verschillende bouwblokken die we in rap tempo verticaal opbouwen. Bij de eerste twee blokken zijn we ook al volop bezig met de afbouw en als het zo doorgaat, gaan we onze planning halen en komend voorjaar de eerste woningen opleveren.

Wat deze voortgang betreft ben ik echt trots op het team. Zeker omdat we in het begin even moesten puzzelen om tot de juiste opbouwmethodiek te komen. Het trappenhuis zouden we oorspronkelijk gelijktijdig met de woningen opbouwen. In de praktijk bleek het veel efficiënter om dit los te koppelen van elkaar om zo de flow in de opbouw van de woningen te behouden. Ook de volgorde waarin we de HSB wanden plaatsen is geoptimaliseerd zodat we ze beter in lijn met de langsgevels kunnen plaatsen. Zo hebben we op een aantal onderdelen in het werk bijgestuurd om de voortgang te voorspoedigen.”

In hoeverre is het bouwproces hier anders dan bij een traditioneel bouwproject?
“Los van het feit dat we hier op grote schaal duurzame materialen toepassen, is het grootste verschil dat we een remontabel gebouw maken. Alles wat we nu bouwen moet op termijn uit elkaar gehaald of hergebruikt kunnen worden. Dat vraagt een andere benadering die we tot in de kleinste details doorvoeren. Zo gebruiken we in de betonwanden bijvoorbeeld wandschoenen met een boutverbindingen in plaats van het traditionele gieten om ze aan elkaar te bevestigen. Installaties verdwijnen niet in het beton, maar worden als opbouw in kabelgoten gemonteerd en luchtkanalen verdwijnen achter een systeemplafond in de entreehal. Zo houden we het beton puur en kunnen zowel de elementen als de grondstoffen in de toekomst hergebruikt worden.

Omdat deze werkwijze echt wel anders is, hebben we onze ketenpartners bewust vanaf het begin betrokken bij de uitvraag en engineering. Gelukkig zijn het 63 dezelfde appartementen dus zodra je het voor één woning uitgedokterd hebt, kun je meters maken. En straks staat hier een gebouw dat in de toekomst aan te passen is aan de wensen die dan gelden. Dat maakt alle extra inspanning nu wel waard.”

Los van het feit dat we hier op grote schaal duurzame materialen toepassen, is het grootste verschil dat we een remontabel gebouw maken. Alles wat we nu bouwen moet op termijn uit elkaar gehaald of hergebruikt kunnen worden.

Maarten Altena

Projectleider, Janssen de Jong Bouw Oost

Die duurzame materialen, waar moet je dan aan denken?
“Bij de bouw gebruiken we materialen waar circulaire grondstoffen in zitten. Deze materialen zijn getoetst en voldoen aan de Nationaal Milieu Database. Zoals de duurzame isolatie die door ons zusterbedrijf PHCH bij de HSB wanden is aangebracht. Het systeemplafond bestaat voor meer dan de helft uit secundaire materialen, net als de beplating achter de meterkast. Voor de prefab betonelementen maakt Geelen Beton gebruik van secundaire grondstoffen – zoals zand en grind uit oud beton – van een ander een zusterbedrijf, New Horizon. Hierbij vind ik het belangrijk om aan te geven dat de grote stap die we hier in de duurzame richting zetten, mede mogelijk is dank zij de inspanningen en samenwerking met onze ketenpartners.”

Zijn er bij dit project stimuleringsmaatregelen of subsidies die worden benut om de circulariteit te bevorderen?
“Jazeker, we maken hier gebruik van MIA/VAMIL regeling. Deze regeling wordt door de overheid verstrekt en hebben wij namens deltaWonen aangevraagd. Om deze te kunnen ontvangen, moeten we in de bouw voldoen aan een aantal eisen. Zo mag de MPG berekening niet hoger zijn dan 0,549, moet het project voldoen aan STIP certificering – wat betekent dat er duurzaam hout wordt toegepast -, moeten we minstens vijf bouwmaterialen gebruiken die voortkomen uit de Nationale Milieu Data Base en een materiaalpaspoort maken. Op basis van het ontwerp is de subsidie toegewezen en natuurlijk wordt na oplevering getoetst of we echt aan de voorwaarden hebben voldaan.”

Hoe belangrijk is circulariteit en duurzaam bouwen voor jou persoonlijk?
“Ik vind dat we zuinig moeten zijn op onze wereld. Ik sta dan ook zeker achter het feit dat we een hoge circulariteitsambitie hebben binnen JAJO. Ik merk in de praktijk dat de transitie wel is ingezet maar dat we als branche nog aan het begin van de ontwikkeling staan. Subsidies helpen daarbij in de doorontwikkeling en met dit project in Kampen maken we grote stappen. Dat zal zeker een vervolg krijgen. Maar ook op kleinere schaal is al meer mogelijk dan je misschien denkt. Daarom is het belangrijk dat we als branche elkaar stimuleren om door te ontwikkelen. Persoonlijk draag ik daar graag een steentje aan bij, ik word echt enthousiast als ik hierover met ketenpartners in gesprek ga,” vertelt Maarten.

Dit project heeft in 2022 een Circular Award gewonnen, brengt dat extra druk met zich mee?
“Ik voel niet echt meer druk, we maken een gebouw, zoals de opdrachtgever van ons mag verwachten. Wel krijgt het project meer aandacht en dat vind ik goed. Het laat zien wat er mogelijk is en stimuleert anderen ook om deze stap te zetten. Want alleen samen kunnen we de materiaalkringloop sluiten.”